BİST
4.962,97
ALTIN
1.077,07
DOLAR
18,65
STERLİN
22,90
EURO
19,65

Psikolojik Zorbalığın Uç Noktası: Gaslighting

Psikolog ve Aile Danışmanı Ebru Özer Özkul, çok da bilinmeyen ve ülkemizde yeni bir psikolojik kavram olan Gaslighting konusunda önemli bilgiler verdi.

27 Ekim 2022 Perşembe 09:36
Psikolojik Zorbalığın Uç Noktası: Gaslighting

Psikolojik Zorbalığın Uç Noktası: Gaslighting

Güçlü otoriter birinin kendinden zayıf birine uyguladığı, içinde psikolojik şiddet,

manüpülasyon gibi ögeleri barındıran gaslighting; psikolojik zorbalığın en uç noktası.

Bir insanın başına gelebilecek en kötü psikolojik durum.

Bilerek isteyerek, planlı bir şekilde adım adım uygulanıyor ve ve deyim yerindeyse kişiyi insanlıktan çıkarıyor.

Psikolog Ebru Özer Özkul, hepimizi yakından ilgilendiren gaslighting konusunda önemli bilgiler verdi.

Ebru Özer Özkul, zeki ve psikopatik kişiliğe sahip dominant birinin, kendinden daha zayıf

birine, bilinçli ve planlı bir şekilde; değersizleştirme, manüpülasyon, gerçeklikten

uzaklaştırma ve psikolojik şiddet gibi eylemlerin hepsini yavaş yavaş ve sürekli telkinlerle

uygulayarak onu kontrolü altına almasının gaslighting olarak tanımlandığını söyledi.

Gaslighting kavramının 1940’larda yayınlanan “Gaslight” isimli bir filmden geldiğini kaydeden

Aile Danışmanı ve Psikolojik Danışman Ebru Özer Özkul şu bilgileri verdi:

“Ingrıd Berkman’ın başrol oynadığı söz konusu filmde; kötü niyetli kocanın sistemli

telkinleriyle aklını yitirdiğini sanan bir kadının hikayesi anlatılıyor. Psikolojide

kullanılan gaslighting terimi bu filmden geliyor.

En çok evliliklerde görülüyor.

Gaslighting az rastlanan ama çok tehlikeli bir durum. Otorite sahibi bir kişi kendinden daha düşük

yaşta, statüde ya da daha zayıf birine uyguluyor.

En çok evliliklerde görülüyor kadın da erkek de buna maruz kalabiliyor bizim toplumumuzda otoriter erkek olduğu için daha çok erkekler eşlerine uyguluyor.

Bunun dışında, ebeveyn-çocuk, patron-işçi gibi ilişkilerde görülüyor sosyal ortamlardaki ilişkilerde de gaslightinge rastlanıyor.

Örneğin bir tarikat şeyhi müridine gastlighting uygulayabiliyor.

Mürid kendi gerçekliğinden kopuyor, şeyhinin her söylediğini doğru kabul ediyor, her türlü manüpülasyona ve psikolojik şiddete maruz kalan birey, kendi iradesinden ve bilgisinden bağımsız,

istediğinin dışında etkilenme ve yönlendirmeye açık olurken, bağımlı hale gelmeye, kendi çelişkileri

içerisinde çaresizlik duygusunu deneyimlemeye, değersizlik ve suçluluk hissetmeye başlıyor.

Uygulayan kişi mağduru çevresinden izole ediyor.

Arkadaşları ve ailesi ile görüşmesini engelliyor. ‘Bizim kötülüğümüzü istiyorlar’, ‘Seni kıskanıyorlar’ gibi söylemlerle kişiyi ikna

ediyor. 

Kişiyi kontrol altına almak için yalan yanlış söylemlerle manüpüle ederek kendi doğrularını ve söylemlerini yavaş yavaş ve adım adım karşısındakine kabul ettiriyor.

Algılarını, fikirlerini ve davranışlarını ona hissettirmeden çeşitli taktikler ile ve aldatma yoluyla değiştiriyor, onun kendisi ile aynı fikirde olması için manüpülatif stratejiler uyguluyor ve ilişkinin

kendi istediği şekilde gitmesini sağlıyor.

Yanlış sürekli tekrar edildiğinde kişi ona inanmaya başlıyor.

Kişiye Kendini Değersiz Hissettiriyor uygulayan kişi mağdura sürekli değersizleştirici söylemlerde bulunuyor, aşağılıyor ve değersiz hissetmesine sebep oluyor.

Sosyal statüsünü yok sayıyoron sunda gaslightinge maruz kalan kişi kendi düşüncelerinden ve doğrularından şüphe etmeye başlıyor. Kendi gerçekliğinden kopuyor ve uygulayan kişiye bağımlı hale geliyor.

Özgüveni zedelenen, kendine öz saygısı kalmayan, adeta bir çemberin içine hapsolan mağdurun gerçeklik algısı bozuluyorlul suçluluuk hissediyor.

Gaslighting uygulayan kişinin her istediğini yapıyor, adeta onun ağzının içine bakıyor.

Kendisiyle ilgili hiçbir sağlıklı karar veremiyor. 

Bu durum yaşam boyu sürebiliyor bu çemberi tek yaşam alanı olarak gördüğü için de buradan çıkmaya cesaret edemiyor.

Hatta o kadar bağımlı hale geliyor ki; uygulayan kişi öldüğünde onun yasını tutuyor.

Gaslightinge maruz kalan kişilerin ortak özelliği;, duygusal, şüpheleri olan, özgüveni düşük, itaatkar,

yumuşak başlı ve onay arayıcı olmaları.

Guslightingi uygulayanlar ise tam tersine; otoriter, dominant,

psikopatik kişilikte, zeki, empatiden yoksun, anti sosyal kişilikte insanlar.

Her Manüpülasyon Gaslighting değil

Her manüpülasyon, kişinin kendini her yetersiz ve değersiz hissettiği durum gaslighting olarak

değerlendirilmemelidir. Bu manüpülasyondan çok daha öte bir durum.

Manüpülüsyondan farkı eylemin kasıtlı ve planlı olarak yapılması, sürekliliğin olması ve mağdurun sosyal

izolasyona maruz kalması. 

Manüpülasyon yanlışlıkla veya farkında olmadan yapılabilir fakat gaslighting bilinçli olarak adım adım uygulanıyor.

Kişi uzun bir sürede yavaş, yavaş, inandıra, inandıra manüpüle ediliyor.

Bu tamamen kişiliğe yönelik bir saldırı.

Kişinin benliğine zarar veren bir durum. Sürekli kişinin gerçekliğiyle ilgili bir oyun oynanıyor.

Farkına varıldığında ilişkiyi sonlandırmak gerekiyor.

Gaslightingin farkına varıldığında ilişkinin derhal sonlandırılması gerekiyor.

Gaslightinge maruz kalan kişinin durumunu fark etmesi en önemli adım ancak çemberin dışına çıkmadan durumunu farketmesi ve fark ettiğinde de yardım almadan ilişkiyi sonlandırmaya cesaret etmesi oldukça zor. 

Gaslighting; adım adım,yavaş yavaş ilerleyen ve şiddeti artan bir durum olduğu için, ilişki son noktaya gelmeden süreçte fark edilirse bu durumdan kurtulmak daha kolay olabilir.

Çevrenizde gaslighting çemberinde kalmış bir insan gördüğünüzde ona yardım elini uzatmanız, kendisini uyararak durumunun farkına varmasını ve yardım almasını sağlamanız en doğrusu olacaktır.

KAYNAK: Uşak Güncel

Son Güncelleme: 27.10.2022 09:57
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.