Üç hafta önce kısa film nasıl çekilir yazısıyla başladığım ve geçen hafta filmde ışık kullanımının pratik ve yararlı yollarını anlattığım yazı dizisine bu hafta filmde çok önemli bir yere sahip olan “ses” konusuyla devam etmek istiyorum. Başlıklar belki sadece film çekimiyle uğraşanlara yönelikmiş gibi gözüküyor belki ama bu alanla ilgilenmeyenler için de bilgilendirici ve bir o kadar da ilginç bazı noktalara değinmeye çalışıyorum elimden geldiğince.

Çoğu zaman filmi seyrederken arka seslerin müziklerin farkına varmayız çünkü bulunduğu sahneyle bütünleşmiştir artık o. Sadece müzik değil insan sesleri ve arka plan sesleri o kadar gerçekçidir ki filmdeki her şeyin gerçek olduğuna inanırız ve filme kaptırıveririz kendimizi. Zaten tüm uğraşlar bunun için günümüzde. Nasıl daha gerçekçi yaparız diye düşünülüyor ve çıkan her film daha gerçekçi özelliklere sahip. İlkyazımda bahsettiğim 3D teknolojisi de bunun için aslında. Çok yakında bu iş biraz daha gelişecek ve artık film seyrederken filmde duyulan bir kokuyu siz de sinemada yerinizde duyabilecek, ekranda sarsıntı varsa koltukların titreşim mekanizması sayesinde o sarsıntıyı hissedebileceksiniz. Teknolojinin gelişme süreci göz önüne alındığında bunlar hiç de uzak değil.

Şimdi ise ‘ses’ filmimizde nasıl daha gerçekçi durur ona bir göz atalım. Öncelikle dikkat etmemiz gereken şey filmdeki seslerin anlaşılabilir olması. Seyirci tüm konuşulanları çok net bir şekilde anlamalı. Peki eğer ortam çok gürültülü ise ne yapmalıyız? Cevap ‘dublaj’ tabi ki de. O gürültülü ortamdaki tüm replikler sessiz bir ortamda yeniden kayda alınıp görüntüyle birleştirilirse bu sorun ortadan kalkacaktır.

Peki, dublajı yaptık. Dikkat edilecek bir diğer husus tamamen insan sesinin hiç de inandırıcı durmayıp daha filmi yapaylığa yaklaştıracağını unutmayın. Bunu engellemek için ise çekimi yaptığınız ortamdan biraz ses kaydı almanız sadece arka sesleri içeren. Böylece hem oyuncuların sesi rahat anlaşılacak hem de arka plan sesini istediğiniz gibi arttırıp azaltarak gerçekçiliği sağlayabileceksiniz.

Eğer kameranın harici mikrofon girişi varsa kamera ne kadar uzakta olursa olsun mikrofonu oyuncuların yanında tutarak da kaliteli ses alabilmeniz mümkün. Eğer kameranın kendi mikrofonunu kullanacaksanız da uzak çekimlerin sesini değil de yakın çekimlerde aldığınız sesleri kullanın. Bunu kurgu aşamasında rahatlıkla uygulayabilirsiniz. Böylece bir ses çok şiddetli diğer ses çok zayıf gelmeyecek hepsi aynı tonda izleyicinin kulağına ulaşacak. Bu arada şunu söylemeden geçmeyeyim. Harici mikrofon kullanacağım diye hani bu konserlerde falan kullanılan mikrofonlarla sahnedeki sesleri almaya kalkışmayın. Onların filmde kullanılan mikrofonlarla uzaktan yakından ilgisi yok ve tüm sesi mahvetmekte üzerlerine yok diyebilirim. En rahatı kameradaki mikrofonu kullanmak.

Önceden hep merak ederdim hani çekim başlamadan önce üzerinde yönetmen sahne falan yazan o siyah şeyi niye şaklatırlar diye. Amaç daha sonra sesler eklenirken görüntüyle ses tam yerine oturmasıymış. Sadece o kısımda sesle görüntüyü birleştirdiğinizde diğer tarafları eşleşmiş oluyor. Siz de deneyebilirsiniz.